Podstawa programowa – Technika

Cele kształcenia – wymagania ogólne

  1. Rozpoznawanie i opis działania elementów środowiska  technicznego.
    1. Postrzeganie     elementów    środowiska    technicznego    jako    dobro    materialne stworzone przez człowieka.
    1. Identyfikowanie różnorodnych elementów technicznych w najbliższym  otoczeniu.
    1. Klasyfikowanie elementów technicznych do określonej grupy (budowlanej, mechanicznej, elektrycznej, komunikacyjnej  itp.).
    1. Rozróżnianie elementów budowy wybranych narzędzi, przyrządów i urządzeń technicznych.
    1. Wyjaśnianie działania wybranych narzędzi, przyrządów i urządzeń  technicznych.
    1. Wyszukiwanie i interpretacja informacji technicznych na urządzeniach i ich opakowaniach.
    1. Określanie zalet i wad rozwiązań materiałowych i konstrukcyjnych zastosowanych do produkcji wytworów technicznych.
  • Wykrywanie, ocenianie i usuwanie nieprawidłowości w działaniu sprzętu technicznego.
    • Wyszukiwanie informacji na temat nowoczesnych dziedzin techniki, ciekawostek     i wynalazków technicznych.
    • Projektowanie i konstruowanie modeli urządzeń technicznych z wykorzystaniem zestawów poliwalentnych.
  1. Planowanie i realizacja praktycznych działań technicznych  (od  pomysłu  do  wytworu).
    1. Rozpoznawanie     potrzeby     wykonania     wytworu     technicznego.     Motywacja do działania. Analiza możliwości wykorzystania wykonanego  wytworu.
    1. Planowanie i wykonywanie pracy o różnym stopniu  trudności.
    1. Posługiwanie się rysunkiem technicznym, czytanie instrukcji słownej i rysunkowej podczas planowania i wykonywania pracy  wytwórczej.
    1. Opracowanie planu pracy (nazywanie czynności technologicznych, uzasadnianie potrzeby zachowania odpowiedniej kolejności czynności technologicznych, szacowanie czasu potrzebnego na wykonanie poszczególnych  czynności).
    1. Organizowanie   stanowiska   pracy   (dobór   narzędzi,     przyrządów   i    urządzeń do obróbki danego materiału).
    1. Poszanowanie     zasad    i norm     regulujących     proces     wytwarzania     wytworu technicznego (regulamin pracowni, zasady BHP, współpraca w grupie,  kontrakt).
    1. Komunikowanie się językiem technicznym.
    1. Wyszukiwanie     informacji     na    temat    możliwości     udoskonalenia     działania realizowanego wytworu.
    1. Przewidywanie skutków  własnego działania technicznego, podejmowanie  działań   z namysłem i planem pracy.
    1. Wartościowanie   własnych   możliwości   w   zakresie   planowania,   wykonywania i modernizacji tworzonych wytworów.
    1. Rozwijanie cech: dokładności, precyzji i  ostrożności.
    1. Oszczędne    i    racjonalne    gospodarowanie    materiałami,     czasem    i    własnym potencjałem.
    1. Poczucie odpowiedzialności za wyniki pracy  grupowej.
    1. Samoocena realizacji zaplanowanego wytworu  technicznego.
  1. Sprawne i bezpieczne posługiwanie się narzędziami i sprzętem  technicznym.
    1. Interpretacja     informacji      dotyczących     bezpiecznej      eksploatacji      urządzeń technicznych i ich bezawaryjności. Analiza instrukcji  obsługi.
    1. Sprawne   posługiwanie   się   podstawowymi   narzędziami   do   obróbki   ręcznej   i mechanicznej, narzędziami pomiarowymi oraz urządzeniami  domowymi.
    1. Przewidywanie zagrożeń z niewłaściwego użytkowania sprzętu  technicznego.
    1. Analizowanie sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu podczas pracy z narzędziami   i urządzeniami. Procedura postępowania podczas wypadku  przy  pracy. Umiejętność udzielenia pierwszej pomocy przedmedycznej  w  typowych  sytuacjach zagrożenia.
  • Utrzymywanie  ładu  na  stanowisku  pracy.  Przestrzeganie  zasad  bezpieczeństwa  i higieny pracy.
    • Przyjmowanie postawy odpowiedzialności i ostrożności przy posługiwaniu się narzędziami i obsłudze urządzeń technicznych.
    • Poszanowanie narzędzi, urządzeń, sprzętu technicznego oraz własnej pracy i pracy drugiego człowieka.
  1. Dostrzeganie wartości i zagrożeń techniki w aspekcie integralnego rozwoju człowieka   i poszanowania jego godności.
    1. Rozpoznawanie osiągnięć technicznych, które przysłużyły się rozwojowi postępu technicznego, a tym samym człowiekowi (lżejsza praca, komfort  życia).
    1. Charakterystyka zagrożeń występujących we współczesnej cywilizacji spowodowanych postępem technicznych (wojny, terroryzm, zanieczyszczenie środowiska, zagrożenie zdrowia psychicznego i somatycznego  itp.).
    1. Przewidywanie zagrożeń ze strony różnych wytworów techniki i urządzeń technicznych.
  • Rozwijanie kreatywności technicznej.
    • Poznawanie     siebie     oraz     swoich    predyspozycji     do    wykonywania     zadań technicznych.
    • Rozwijanie zainteresowań technicznych.
    • Przyjmowanie postawy twórczej,  racjonalizatorskiej.
  • Przyjmowanie postawy proekologicznej.
    • Przyjmowanie postawy odpowiedzialności za współczesny i przyszły stan środowiska.
    • Kształtowanie umiejętności segregowania i wtórnego wykorzystania odpadów znajdujących się w najbliższym otoczeniu.
    • Eko-technologie pomocne w ochronie  środowiska.
    • Ekologiczne postępowanie z wytworami technicznymi, szczególnie  zużytymi.

Treści nauczania – wymagania  szczegółowe

  1. Kultura pracy. Uczeń:
    1. przestrzega regulaminu pracowni technicznej;
    1. przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy na  stanowisku;
    1. wyjaśnia znaczenie znaków bezpieczeństwa  (piktogramów);
    1. dba o powierzone narzędzia i przybory;
    1. współpracuje i podejmuje różne role w pracy w  zespole;
    1. posługuje się nazewnictwem technicznym;
    1. wykonuje prace z należytą starannością i  dbałością;
  • jest świadomym i odpowiedzialnym użytkownikiem wytworów  techniki;
    • śledzi postęp techniczny oraz dostrzega i poznaje zmiany zachodzące w technice wokół niego;
    • ocenia swoje predyspozycje techniczne w kontekście wyboru przyszłego kierunku kształcenia.
  1. Wychowanie komunikacyjne. Uczeń:
    1. bezpiecznie uczestniczy w ruchu drogowym, jako pieszy, pasażer i  rowerzysta;
    1. interpretuje znaki drogowe dotyczące pieszego i  rowerzysty;
    1. konserwuje i reguluje rower oraz przygotowuje go do jazdy z zachowaniem zasad bezpieczeństwa.
  1. Inżynieria materiałowa. Uczeń:
    1. rozpoznaje materiały konstrukcyjne (papier, drewno i materiały drewnopochodne, metale, tworzywa sztuczne, materiały włókiennicze, materiały kompozytowe, materiały elektrotechniczne) oraz elementy elektroniczne (rezystory, diody, tranzystory, kondensatory, cewki itp.);
    1. określa właściwości materiałów konstrukcyjnych i elementów  elektronicznych;
    1. charakteryzuje materiały konstrukcyjne i elementy  elektroniczne;
    1. stosuje odpowiednie metody konserwacji materiałów  konstrukcyjnych;
    1. dokonuje wyboru materiału w zależności od charakteru  pracy;
    1. dobiera zamienniki materiałowe, uwzględniając ich  właściwości;
    1. racjonalnie gospodaruje różnorodnymi  materiałami;
    1. rozróżnia i stosuje zasady segregowania i przetwarzania odpadów z różnych materiałów oraz elementów elektronicznych.
  1. Dokumentacja techniczna. Uczeń:
    1. rozróżnia rysunki techniczne (maszynowe, budowlane, elektryczne,  krawieckie);
    1. wykonuje proste rysunki w postaci szkiców;
    1. przygotowuje       dokumentację       rysunkową       (stosuje       rzuty       prostokątne i aksonometryczne);
    1. czyta rysunki wykonawcze i złożeniowe;
    1. analizuje rysunki zawarte w instrukcjach obsługi i  katalogach;
    1. odczytuje i interpretuje informacje zamieszczone w instrukcjach obsługi  urządzeń,  na tabliczce znamionowej, opakowaniach żywności, metkach odzieżowych, elementach elektronicznych itp.;
    1. projektuje   i   konstruuje   modele   urządzeń   technicznych,   w   tym   elektryczno-

-elektronicznych.

  • Mechatronika. Uczeń:
    • wyjaśnia na przykładach prostych urządzeń zasady współdziałania elementów mechanicznych, elektrycznych i  elektronicznych;
  • odpowiedzialnie i bezpiecznie posługuje się sprzętem mechanicznym,  elektrycznym i elektronicznym znajdującym się w domu, w tym urządzeniami oraz technologią służącą do inteligentnego zarządzania gospodarstwem  domowym;
    • konstruuje, m.in. z  gotowych elementów, zabawki, roboty,  modele   mechaniczno-

-elektroniczne, w tym programowalne.

  • Technologia wytwarzania. Uczeń:
    • rozróżnia rodzaje obróbki różnych materiałów;
    • dostosowuje rodzaj obróbki do przewidzianego efektu  końcowego;
    • dobiera i dostosowuje narzędzia wykorzystywane do określonej  obróbki;
    • bezpiecznie posługuje się narzędziami, przyborami i  urządzeniami;
    • opracowuje harmonogram działań przy różnych formach organizacyjnych  pracy;
    • reguluje urządzenia techniczne;
    • dokonuje pomiarów za pomocą odpowiedniego sprzętu  pomiarowego;
    • dokonuje montażu poszczególnych części w  całość;
    • stosuje różne rodzaje połączeń (rozłączne i nierozłączne, pośrednie i bezpośrednie, spoczynkowe i ruchowe).

Warunki i sposób realizacji

Na zajęciach techniki uczniowie powinni nabyć umiejętności planowania i  wykonywania  pracy o różnym stopniu trudności, co ułatwi im kształtowanie poprawnych nawyków podczas działalności technicznej oraz umożliwi dostrzeżenie różnorodnych elementów technicznych     w najbliższym   otoczeniu  oraz   zdobycie   wiedzy  na  temat   ich  budowy,   funkcjonowania  i bezpiecznego z nich korzystania.

Nauczanie techniki powinno być oparte przede wszystkim na tworzeniu różnorodnych konstrukcji wszechobecnych w życiu codziennym i zawodowym. Przez „konstrukcje techniczne”  rozumieć  należy  wszystkie   wytwory  w   otaczającej   rzeczywistości.   Będzie to zarówno dom, samochód, komputer, robot czy most, ale również odzież, zabawka itp. Konstrukcje te powinny być filarem edukacji technicznej. Praca nad tworzeniem konstrukcji wyzwala określone zachowania i postępowanie, które odpowiednio ukierunkowane kształtują osobowość ucznia, jego zaangażowanie, kreatywność,  twórcze myślenie  oraz  przygotowują go do życia i pracy zawodowej. Tworzenie konstrukcji uczy odpowiedzialności od początku   jej tworzenia do zakończenia. Niedokładne wykonanie lub brak jakiejkolwiek części konstrukcji, niezgodność działań z procedurą, brak dyscypliny pracy – wszystko to rodzi niepowodzenie. W wykonywaniu konstrukcji wszystkie ogniwa są ważne, o czym uczeń uświadamia sobie podczas prac nad nią. Technika nauczana przez tworzenie konstrukcji technicznych kształtuje odpowiedzialnego, świadomego swych działań młodego człowieka, pozwala na rozpoznanie kompetencji technicznych charakteryzujących uczniów o wybitnych zdolnościach w tym zakresie.

Ważne jest, aby szkoła dysponowała miejscem do wykonywania działań technicznych przez uczniów – może to być  sala lekcyjna oznaczona  jako „Pracownia techniczna”, dostosowana  do liczby uczniów i odpowiednio wyposażona do działań o charakterze  wytwórczym.

Na zajęciach techniki uczeń powinien mieć możliwość realizacji innowacyjnych rozwiązań konstrukcyjnych lub materiałowych. Istotne jest stworzenie takiego  środowiska dydaktycznego, które będzie rozbudzało myślenie twórcze uczniów.  Dominującą  metodą pracy na zajęciach techniki powinna być metoda  projektu.

Szkoła powinna zapewnić możliwość uzyskania  karty  rowerowej  przez  ucznia,  który ukończył 10 lat. Dopuszcza się organizowanie zajęć przygotowujących do uzyskania karty rowerowej  nie  tylko  podczas  przedmiotu  technika,  ale  również  podczas  innych  zajęć,   np. godzin z wychowawcą.