Podstawa programowa EDB

NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTW-POBIERZ

EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

Cele kształcenia – wymagania ogólne

  1. Rozumienie istoty bezpieczeństwa państwa.
  2. Przygotowanie uczniów  do  działań  w  sytuacjach  nadzwyczajnych  zagrożeń  (katastrof  i wypadków masowych).
  • Kształtowanie umiejętności z zakresu podstaw pierwszej
  1. Kształtowanie postaw indywidualnych i społecznych sprzyjających

Treści nauczania – wymagania  szczegółowe

  1. Bezpieczeństwo państwa. Uczeń:
    • zna i charakteryzuje podstawowe pojęcia związane z bezpieczeństwem państwa, rozumie istotę problemu bezpieczeństwa; wymienia składniki bezpieczeństwa państwa;
    • jest zorientowany w geopolitycznych uwarunkowaniach bezpieczeństwa, wynikających z położenia Polski;
    • zna i przedstawia rolę organizacji międzynarodowych w zapewnieniu bezpieczeństwa
  1. Działania w sytuacjach nadzwyczajnych zagrożeń (katastrof i wypadków masowych). Uczeń:
    • wymienia przykłady    nadzwyczajnych    zagrożeń    (pochodzenia    naturalnego i wywołane przez człowieka);
    • wymienia zasady ostrzegania ludności o zagrożeniach; rozróżnia poszczególne sygnały alarmowe i środki alarmowe; omawia zasady właściwego zachowania się w razie uruchomienia sygnałów alarmowych;
    • przedstawia obowiązki ludności w sytuacjach wymagających ewakuacji;
    • omawia rolę różnych służb i innych podmiotów, uzasadnia znaczenie bezwzględnego stosowania się do ich zaleceń;
    • wymienia przykłady zagrożeń środowiskowych, w tym zna zasady postępowania w razie: pożaru, wypadku komunikacyjnego, zagrożenia powodzią, intensywnej śnieżycy, uwolnienia niebezpiecznych środków chemicznych, zdarzenia terrorystycznego.
  • Podstawy pierwszej pomocy. Uczeń:
    • rozumie znaczenie podejmowania działań z zakresu udzielania pierwszej pomocy przez świadka zdarzenia oraz przedstawia jego rolę;
  • zna zasady bezpiecznego postępowania w miejscu zdarzenia, w tym:
    1. unikania narażania własnego zdrowia,
    2. oceniania własnych możliwości,
    3. rozpoznawania potencjalnych        źródeł       zagrożenia        w      kontakcie z poszkodowanym,
    4. wskazywania sposobu zabezpieczenia  się  przed  zakażeniem  w  kontakcie z krwią i płynami ustrojowymi, stosowania  uniwersalnych  środków  ochrony osobistej;
  • podaje przykłady  zagrożeń   w   środowisku   domowym,   ulicznym,   wodnym, w przestrzeniach podziemnych, w lasach;
  • przedstawia metody       zapewnienia        bezpieczeństwa        własnego,        osoby poszkodowanej i otoczenia w sytuacjach symulowanych podczas  zajęć;
  • potrafi rozpoznać osobę w stanie zagrożenia życia:
    1. wyjaśnia pojęcie „stan zagrożenia życia”,
    2. wskazuje przyczyny i okoliczności prowadzące do szybkiego pogorszenie stanu zdrowia lub zagrożenia życia,
    3. wyjaśnia rolę układu nerwowego, układu krążenia i układu  oddechowego  w utrzymywaniu podstawowych funkcji  życiowych;
  • wie, jak prawidłowo wezwać pomoc:
    1. wymienia nazwy służb ratunkowych i podaje ich numery alarmowe,
    2. wskazuje, kiedy  wezwać  pomoc  i  w  jaki  sposób  przekazać  informacje  o zdarzeniu;
  • podaje przykład aplikacji na telefon komórkowy wspierającej udzielanie  pierwszej pomocy;
  • zna zasady postępowania z osobą nieprzytomną:
    1. wymienia objawy utraty przytomności,
    2. ocenia przytomność poszkodowanego,
    3. ocenia czynność oddychania u osoby nieprzytomnej (trzema zmysłami, przez okres do 10 sekund),
    4. wyjaśnia mechanizm       niedrożności       dróg     oddechowych      u     osoby nieprzytomnej,
    5. udrażnia drogi oddechowe rękoczynem czoło–żuchwa,
    6. układa osobę nieprzytomną w pozycji bocznej bezpiecznej,
    7. zapewnia osobie nieprzytomnej komfort termiczny;
  • systematycznie ponawia ocenę oddychania u osoby nieprzytomnej;
  • zna i wykonuje podstawowe czynności resuscytacji krążeniowo-oddechowej:
    1. wyjaśnia pojęcie „nagłe zatrzymanie krążenia”; wymienia jego oznaki,
    2. wymienia warunki i czynniki zapewniające resuscytację wysokiej jakości,
    3. omawia uniwersalny algorytm w nagłym zatrzymaniu krążenia,
    4. wykonuje na manekinie uciski klatki piersiowej i sztuczne oddychanie samodzielnie i we współpracy z drugą osobą,
    5. opisuje zastosowanie automatycznego defibrylatora zewnętrznego (AED) oraz wskazuje na jego znaczenie dla zwiększenia skuteczności akcji resuscytacyjnej;
  • wykonuje podstawowe czynności pierwszej pomocy w zadławieniu:
    1. wyjaśnia pojęcie i mechanizm zadławienia,
    2. omawia schemat postępowania w przypadku zadławienia,
    3. wykonuje na manekinie rękoczyny ratunkowe w przypadku zadławienia,
    4. wymienia przykłady działań zapobiegających zadławieniu u małych dzieci;
  • zna wyposażenie apteczki pierwszej pomocy: wymienia przedmioty, jakie powinny znaleźć się w apteczce domowej, samochodowej, przygotowanej na wyprawę turystyczną;
  • zna zasady pierwszej pomocy w urazach kończyn:
    1. wyjaśnia pojęcia: rana, krwotok,
    2. wykonuje opatrunek osłaniający na ranę w obrębie kończyny,
    3. wyjaśnia, jak rozpoznać krwotok zewnętrzny,
    4. wykonuje opatrunek uciskowy,
    5. bezpiecznie zdejmuje rękawiczki ochronne,
    6. wyjaśnia pojęcie: złamanie,
    7. stosuje zasady unieruchamiania doraźnego kości i stawów,
    8. wymienia przykłady zapobiegania urazom w sporcie, w domu, w pracy;
  • rozumie, na czym polega udzielanie pierwszej pomocy w oparzeniach:
    1. wyjaśnia pojęcie „oparzenie”,
    2. omawia zasady postępowania w przypadku oparzenia termicznego,
    3. demonstruje metodę chłodzenia w przypadku oparzenia kończyny,
    4. wymienia przykłady       zapobiegania       oparzeniom,       ze     szczególnym uwzględnieniem środowiska domowego i małych
  1. Edukacja zdrowotna. Zdrowie w wymiarze indywidualnym oraz zbiorowym. Uczeń:
    • wyjaśnia zależności między zdrowiem fizycznym, psychicznym, emocjonalnym,   a społecznym; wyjaśnia wpływ stresu na  zdrowie;
    • wymienia zachowania, które sprzyjają zdrowiu (prozdrowotne) oraz zagrażają zdrowiu oraz wskazuje te, które szczególnie często występują wśród nastolatków; odróżnia czynniki środowiskowe i społeczne (korzystne i szkodliwe), na które człowiek może mieć wpływ od takich, na które nie może;
    • omawia krótkoterminowe i długoterminowe konsekwencje zachowań sprzyjających (prozdrowotnych) i zagrażających zdrowiu;
    • dobiera i demonstruje umiejętności komunikacji interpersonalnej istotne dla zdrowia i bezpieczeństwa (odmowa, zachowania asertywne, negocjowanie);
    • wymienia rzetelne   źródła   informacji   o   zdrowiu,   chorobach,   świadczeniach i usługach zdrowotnych;
    • ocenia własne zachowania związane ze zdrowiem, ustala indywidualny plan działania na rzecz własnego zdrowia;
    • ustala, co sam może zrobić, aby tworzyć warunki środowiskowe  i  społeczne, które są korzystne dla zdrowia (ochrona środowiska przyrodniczego, wsparcie społeczne, komunikacja interpersonalna, współpraca osób, instytucji i organizacji na rzecz zdrowia ).

Warunki i sposób realizacji

Niezwykle istotne jest, aby w trakcie nauczania przedmiotu koncentrować się na kluczowych problemach, szczególnie w aspekcie praktycznym, poświęcając im najwięcej  czasu.

W ramach realizacji celu „Rozumienie istoty bezpieczeństwa państwa” ważne jest, aby korzystać   z pomocy   multimedialnych,   które   przybliżą   uczniom   istotę   bezpieczeństwa   i charakterystykę jego zagrożeń. Zajęcia w tym przypadku powinny też być wspomagane wizytami w instytucjach państwowych, stojących na straży bezpieczeństwa. Istotne znaczenie  w rozwoju młodzieży ma wychowanie mające na celu  kształtowanie  postawy patriotycznej oraz poczucia odpowiedzialności za dorobek minionych  pokoleń.

Zajęcia związane z celem „Przygotowanie uczniów do działań w sytuacjach nadzwyczajnych zagrożeń   (katastrof   i   wypadków   masowych)”   powinny   obejmować   udział   uczniów   w symulacji ewakuacji szkoły. Uczniów należy wdrażać do dbałości o bezpieczeństwo własne oraz innych, wskazując, w jaki sposób uzyskać pomoc od osób godnych zaufania i służb ratunkowych.

Na zajęciach związanych z celem „Kształtowanie umiejętności z zakresu podstaw pierwszej pomocy”, należy zwrócić szczególną uwagę na wykształcenie umiejętności praktycznych, szczególnie rozpoznawania niebezpieczeństw i właściwego reagowania na nie. Istotne jest też kształtowanie poczucia odpowiedzialności za jakość udzielonej pierwszej pomocy.  Uczeń, który zaczyna realizację zajęć z zakresu pierwszej pomocy, powinien być należycie przygotowany już w klasach młodszych do reagowania na nagły  wypadek.

Niezbędne są pomoce dydaktyczne do skutecznego nauczania podstaw pierwszej pomocy. Do sprzętu  pożądanego  zaliczyć  należy  fantom  do  nauki  resuscytacji  krążeniowo-oddechowej z obniżoną siłą ucisku klatki piersiowej, apteczkę, tablice i plansze dydaktyczne. Do  materiałów szkoleniowych zaliczyć należy maseczki do wentylacji,  płyny  dezynfekcyjne,  gazy opatrunkowe, bandaże, chusty trójkątne  itp.

Na zajęciach związanych z celem „Kształtowanie postaw indywidualnych i społecznych sprzyjających zdrowiu” należy przede wszystkim uwzględnić realne potrzeby zdrowotne, edukacyjne i informacyjne danej grupy uczniów (np. otyłość). Konieczne jest przy tym takie ujęcie problematyki, aby uczniowie, których ten problem dotyczy, nie czuli się  stygmatyzowani, szykanowani czy wykluczeni ze społeczności uczniowskiej i  szkolnej.

Ważne jest skorelowanie treści nauczania przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa z innymi przedmiotami,   w   tym   z   wychowaniem   fizycznym,   oraz   z   programem wychowawczo-

-profilaktycznym szkoły. Problematyka zdrowia i jego uwarunkowań należy do zagadnień bardzo złożonych, wielodyscyplinarnych.

Zajęcia mogą być uzupełniane innymi formami, wśród których wymienić  można:

  • wizyty w instytucjach ratowniczych;